వైకుంఠ ఏకాదశి (ముక్కోటి ఏకాదశి)

పూజకు సిద్ధం చేసుకోవలసినవి

• తులసి దళాలు (ముందు రోజే కోసుకోండి; ఏకాదశి నాడు కోయరు)
• పసుపు లేదా తెల్ల పువ్వులు
• నెయ్యి దీపం
• నైవేద్యానికి పండ్లు, పాలు
• కర్పూరం

పూజా విధానం

1. తెల్లవారుజామునే స్నానం. వీలైతే విష్ణు లేదా వేంకటేశ్వర ఆలయానికి వెళ్లి ఉత్తర ద్వార దర్శనం చేసుకోండి.

2. దీపం వెలిగించండి

   దీపం జ్యోతిః పరబ్రహ్మ దీపం సర్వతమోపహమ్ | దీపేన సాధ్యతే సర్వం సంధ్యా దీపం నమోఽస్తు తే ||

   అర్థం: దీపపు వెలుగే పరబ్రహ్మ; దీపం అన్ని చీకట్లను పోగొడుతుంది. దీపంతో అన్నీ సాధ్యమవుతాయి. సంధ్యా దీపమా, నీకు నమస్కారం.

3. గణపతి ప్రార్థన

   శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ | ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ||

   అర్థం: తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, అంతటా వ్యాపించి, చంద్రుని వంటి కాంతితో, నాలుగు చేతులతో, ప్రసన్నమైన ముఖంతో ఉన్న స్వామిని, అన్ని విఘ్నాలు తొలగాలని ధ్యానిస్తాను.

4. విష్ణు ధ్యానం

   శాంతాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం విశ్వాధారం గగనసదృశం మేఘవర్ణం శుభాంగమ్ | లక్ష్మీకాంతం కమలనయనం యోగిభిర్ధ్యానగమ్యం వందే విష్ణుం భవభయహరం సర్వలోకైకనాథమ్ ||

   అర్థం: ప్రశాంత రూపుడు, శేషుని మీద శయనించినవాడు, నాభిలో పద్మం కలవాడు, దేవతల ప్రభువు, విశ్వానికి ఆధారం, ఆకాశం వలె వ్యాపించినవాడు, మేఘం రంగువాడు, శుభమైన రూపం కలవాడు, లక్ష్మీదేవి పతి, కమలాల వంటి కన్నులవాడు, యోగులు ధ్యానంలో చేరుకునేవాడు, సంసార భయాన్ని పోగొట్టేవాడు, అన్ని లోకాలకు ఒక్కడే ప్రభువైన విష్ణువుకు నమస్కారం.

5. ఓం నమో నారాయణాయ లేదా ఓం నమో వేంకటేశాయ అంటూ స్వామికి తులసి దళాలు సమర్పించండి.

6. అందరూ కలిసి గోవింద నామాలు పాడండి

   శ్రీ శ్రీనివాసా గోవిందా శ్రీ వేంకటేశా గోవిందా భక్తవత్సల గోవిందా భాగవతప్రియ గోవిందా

   అర్థం: శ్రీనివాసా, వేంకటేశా, భక్తులను ప్రేమించేవాడా, భక్తులకు ప్రియమైనవాడా, గోవిందా.

   నిత్యనిర్మల గోవిందా నీలమేఘశ్యామ గోవిందా పురాణపురుషా గోవిందా పుండరీకాక్ష గోవిందా

   అర్థం: ఎప్పుడూ నిర్మలుడా, నీలి మేఘం రంగువాడా, పురాణ పురుషుడా, పద్మాల వంటి కన్నులవాడా, గోవిందా.

   గోవిందా హరి గోవిందా గోకులనందన గోవిందా

   అర్థం: హరీ, గోకులానికి ఆనందం ఇచ్చేవాడా, గోవిందా. (ప్రతి పాదం తర్వాత అందరూ కలిసి ఈ పాదం పాడండి.)

   నందనందన గోవిందా నవనీతచోరా గోవిందా పశుపాలక శ్రీ గోవిందా పాపవిమోచన గోవిందా

   అర్థం: నందుని కుమారుడా, వెన్న దొంగా, ఆవులను కాచేవాడా, పాపాల నుంచి విడిపించేవాడా, గోవిందా.

   దుష్టసంహార గోవిందా దురితనివారణ గోవిందా శిష్టపరిపాలక గోవిందా కష్టనివారణ గోవిందా

   అర్థం: దుష్టులను సంహరించేవాడా, కీడును తొలగించేవాడా, మంచివారిని కాపాడేవాడా, కష్టాలు తీర్చేవాడా, గోవిందా.

   వజ్రమకుటధర గోవిందా వరాహమూర్తి గోవిందా గోపీజనలోల గోవిందా గోవర్ధనోద్ధార గోవిందా

   అర్థం: వజ్ర కిరీటం ధరించినవాడా, వరాహ రూపుడా, గోపికలకు ప్రియుడా, గోవర్ధన గిరిని ఎత్తినవాడా, గోవిందా.

   ఏడుకొండలవాడా వెంకటరమణా గోవిందా గోవిందా

   అర్థం: ఏడు కొండల స్వామీ, వెంకటరమణా, గోవిందా గోవిందా! (చివరలో అందరూ కలిసి పిలిచే పిలుపు.)

7. 🎵 అదివో అల్లదివో పాడండి లేదా వినండి. పాట భక్తి పాటలు యాప్‌లో ఉంది.

8. అన్నమయ్య: నారాయణతే నమో నమో

   నారాయణతే నమో నమో భవ నారద సన్నుత నమో నమో

   అర్థం: నారదుడు పొగిడే నారాయణా, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం.

   మురహర భవహర ముకుంద మాధవ గరుడ గమన పంకజనాభ పరమ పురుష భవబంధ విమోచన నరమృగశరీర నమో నమో

   అర్థం: మురాసురుణ్ణి సంహరించినవాడా, జనన మరణాలను తొలగించేవాడా, ముకుందా, మాధవా, గరుడ వాహనా, పద్మనాభా, పరమ పురుషా, సంసార బంధాలను విడిపించేవాడా, నరసింహా, నమస్కారం.

   జలధిశయన రవిచంద్రవిలోచన జలరుహభవనుత చరణయుగ బలిబంధన గోపవధూవల్లభ నళినోదర తే నమో నమో

   అర్థం: సముద్రం మీద శయనించేవాడా, సూర్యచంద్రులే కన్నులుగా కలవాడా, బ్రహ్మ పొగిడే పాదాలు కలవాడా, బలిని బంధించినవాడా, గోపికల ప్రియుడా, నాభిలో పద్మం కలవాడా, నమస్కారం.

   ఆదిదేవ సకలాగమ పూజిత యాదవకుల మోహనరూప వేదోద్ధర శ్రీ వేంకటనాయక నాదప్రియ తే నమో నమో

   అర్థం: ఆదిదేవా, అన్ని ఆగమాలు పూజించేవాడా, యాదవ కులంలో మోహన రూపుడా, వేదాలను రక్షించినవాడా, శ్రీ వేంకట నాయకా, సంగీత ప్రియా, నమస్కారం.

9. ఆరోగ్యం సహకరించినంత ఉపవాసం: ఈ రోజు అన్నం తినరు; పండ్లు, పాలు తీసుకోవచ్చు. పిల్లలు, పెద్దలు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు ఉపవాసం ఉండనవసరం లేదు.

10. కర్పూర హారతి

    కర్పూరగౌరం కరుణావతారం సంసారసారం భుజగేంద్రహారమ్ | సదా వసంతం హృదయారవిందే భవం భవానీసహితం నమామి ||

    అర్థం: కర్పూరం వలె తెల్లనివాడు, కరుణ రూపుడు, ఈ లోకానికి సారం, సర్పరాజును హారంగా ధరించినవాడు, ఎల్లప్పుడూ హృదయ కమలంలో నివసించే శివుడికి, భవానీ దేవితో కలిపి నమస్కరిస్తాను.

11. సమర్పణ

    కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ | కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై నారాయణాయేతి సమర్పయామి ||

    అర్థం: శరీరంతో, మాటతో, మనసుతో, ఇంద్రియాలతో, బుద్ధితో, లేదా నా స్వభావం వల్ల నేను ఏది చేసినా, అదంతా పరమాత్ముడైన నారాయణుడికి సమర్పిస్తున్నాను.

12. మరుసటి రోజు ఉదయం (ద్వాదశి): స్నానం, పూజ చేసి ప్రసాదంతో ఉపవాసం విరమించండి.

ప్రతి కుటుంబంలో ఆచారాలు కొంచెం వేరుగా ఉంటాయి. మీ పెద్దల పద్ధతిని పాటించండి. తేదీ కోసం మీ స్థానిక పంచాంగం కూడా చూడండి.